⭐️ آنژیوگرافی قلب: راهنمای جامع، آمادگی، مراحل و مراقبت‌های بعد از عمل 🫀

آنژیوگرافی قلب، یک روش تشخیصی حیاتی در حوزه قلب و عروق، به پزشکان کمک می‌کند تا وضعیت عروق کرونری و عملکرد قلب را به دقت بررسی کنند. این روش، که اغلب با اکوی قلب همراه است، اطلاعات ارزشمندی را در اختیار متخصصان قرار می‌دهد تا بتوانند بهترین تصمیمات درمانی را برای بیماران خود اتخاذ نمایند. در این راهنمای جامع، به بررسی دقیق آنژیوگرافی قلب، نحوه آمادگی برای آن، مراحل انجام و مراقبت‌های پس از عمل می‌پردازیم تا شما را با تمام جنبه‌های این روش تشخیصی مهم آشنا کنیم.

آنژیوگرافی قلب چیست؟

آنژیوگرافی قلب، که به آن آنژیوگرافی عروق کرونر نیز گفته می‌شود، یک روش تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی عروق خونی قلب (عروق کرونری) به کار می‌رود. در این روش، یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر به نام کاتتر از طریق یک رگ خونی (معمولاً در دست، پا یا بازو) وارد بدن شده و به سمت قلب هدایت می‌شود. سپس، ماده حاجب (رنگ مخصوص) به داخل عروق کرونری تزریق می‌شود. این ماده حاجب، عروق را در تصاویر اشعه ایکس قابل مشاهده می‌سازد و به پزشکان اجازه می‌دهد تا هرگونه انسداد، تنگی یا ناهنجاری در عروق را تشخیص دهند.

چرا آنژیوگرافی قلب انجام می‌شود؟

آنژیوگرافی قلب معمولاً برای تشخیص و ارزیابی موارد زیر انجام می‌شود:

• درد قفسه سینه (آنژین صدری) که با دارو یا تغییر سبک زندگی بهبود نمی‌یابد.
• درد قفسه سینه جدید یا ناپایدار که ممکن است نشانه حمله قلبی باشد.
• ناهنجاری‌های عروق خونی قلب که در سایر آزمایش‌ها (مانند نوار قلب یا اکوی قلب) شناسایی شده‌اند.
• بررسی عملکرد قلب قبل از جراحی قلب یا سایر روش‌های درمانی.
• حمله قلبی (انفارکتوس میوکارد) برای تعیین محل و شدت انسداد عروق و انجام اقدامات درمانی فوری.

به طور خلاصه، آنژیوگرافی قلب به پزشکان کمک می‌کند تا:

• محل و شدت انسداد یا تنگی عروق کرونری را تعیین کنند.
• عملکرد قلب را ارزیابی کنند.
• تصمیمات درمانی مناسب را اتخاذ کنند (مانند دارو درمانی، آنژیوپلاستی یا جراحی بای‌پس عروق کرونری).

آمادگی برای آنژیوگرافی قلب

آمادگی مناسب برای آنژیوگرافی قلب، نقش مهمی در موفقیت این روش و کاهش خطر عوارض دارد. قبل از انجام آنژیوگرافی، پزشک شما یک ارزیابی کامل از وضعیت سلامتی شما انجام خواهد داد و دستورالعمل‌های خاصی را به شما ارائه خواهد کرد. به طور کلی، آمادگی برای آنژیوگرافی شامل موارد زیر است:

1. مشاوره با پزشک

در جلسه مشاوره با پزشک، حتماً موارد زیر را با او در میان بگذارید:

• تمام داروهایی که مصرف می‌کنید، از جمله داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، مکمل‌های گیاهی و ویتامین‌ها.
• هرگونه آلرژی یا حساسیت به داروها، مواد غذایی یا ماده حاجب.
• سابقه هرگونه بیماری خاص، مانند دیابت، بیماری کلیوی یا اختلالات خونریزی.
• سابقه بارداری یا شیردهی (در صورت خانم بودن).

پزشک شما ممکن است دستور دهد که مصرف برخی از داروها را قبل از آنژیوگرافی قطع کنید. همچنین، ممکن است آزمایش‌های خون و ادرار برای بررسی عملکرد کلیه‌ها و وضعیت انعقادی خون شما تجویز شود.

2. ناشتا بودن

معمولاً از شما خواسته می‌شود که از شب قبل از آنژیوگرافی، از خوردن و آشامیدن خودداری کنید. این کار به کاهش خطر تهوع و استفراغ در طول و بعد از عمل کمک می‌کند. پزشک شما به شما خواهد گفت که چه مدت قبل از آنژیوگرافی باید ناشتا باشید.

3. همراه داشتن مدارک پزشکی

تمام مدارک پزشکی مربوط به قلب خود، از جمله نتایج آزمایش‌ها، نوار قلب، اکوی قلب و سوابق بستری در بیمارستان را همراه داشته باشید. این مدارک به پزشک شما کمک می‌کنند تا یک تصویر کامل از وضعیت قلبی شما داشته باشد.

4. هماهنگی برای همراه

پس از آنژیوگرافی، ممکن است احساس ضعف یا سرگیجه داشته باشید. بنابراین، حتماً یک نفر را همراه خود داشته باشید تا شما را به خانه برساند و در صورت نیاز، از شما مراقبت کند.

5. سایر آمادگی‌ها

در روز آنژیوگرافی، لباس راحت و گشاد بپوشید. از استفاده از جواهرات و وسایل فلزی خودداری کنید. قبل از ورود به اتاق آنژیوگرافی، دندان مصنوعی (در صورت وجود) را خارج کنید.

مراحل انجام آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی قلب معمولاً در بیمارستان یا مرکز تخصصی قلب انجام می‌شود. این روش معمولاً 30 تا 60 دقیقه طول می‌کشد، اما ممکن است بسته به شرایط خاص هر بیمار، بیشتر یا کمتر طول بکشد. مراحل انجام آنژیوگرافی قلب به شرح زیر است:

1. آماده‌سازی

پس از ورود به اتاق آنژیوگرافی، شما روی یک تخت مخصوص دراز می‌کشید. یک پرستار یا تکنسین، ناحیه مورد نظر برای ورود کاتتر (معمولاً دست، پا یا بازو) را ضدعفونی می‌کند و با یک پارچه استریل می‌پوشاند. سپس، یک بی‌حسی موضعی به ناحیه مورد نظر تزریق می‌شود تا شما دردی احساس نکنید.

2. ورود کاتتر

پزشک، یک برش کوچک در پوست ایجاد می‌کند و کاتتر را از طریق یک رگ خونی وارد بدن می‌کند. پزشک با استفاده از تصاویر اشعه ایکس، کاتتر را به سمت قلب هدایت می‌کند. شما ممکن است در این مرحله، احساس فشار یا کشیدگی خفیفی داشته باشید، اما نباید دردی احساس کنید.

3. تزریق ماده حاجب

هنگامی که کاتتر به عروق کرونری رسید، پزشک ماده حاجب را به داخل عروق تزریق می‌کند. این ماده، عروق را در تصاویر اشعه ایکس قابل مشاهده می‌سازد. شما ممکن است در این لحظه، احساس گرما یا گرگرفتگی در بدن خود داشته باشید. این احساس طبیعی است و معمولاً ظرف چند ثانیه از بین می‌رود.

4. تصویربرداری

در حین تزریق ماده حاجب، پزشک مجموعه‌ای از تصاویر اشعه ایکس را از زوایای مختلف از عروق کرونری می‌گیرد. این تصاویر به پزشک کمک می‌کنند تا هرگونه انسداد، تنگی یا ناهنجاری در عروق را تشخیص دهد.

5. برداشتن کاتتر

پس از اتمام تصویربرداری، پزشک کاتتر را از بدن خارج می‌کند. سپس، ناحیه ورود کاتتر را با فشار محکم می‌بندد تا از خونریزی جلوگیری شود. در نهایت، یک پانسمان استریل روی ناحیه مورد نظر قرار داده می‌شود.

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب

پس از آنژیوگرافی قلب، شما به یک اتاق ریکاوری منتقل می‌شوید تا تحت نظر باشید. پرستاران به طور منظم علائم حیاتی شما (مانند ضربان قلب، فشار خون و تنفس) را بررسی می‌کنند و از شما می‌خواهند که در مورد هرگونه درد، ناراحتی یا خونریزی به آنها اطلاع دهید. مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی قلب شامل موارد زیر است:

1. استراحت

پس از آنژیوگرافی، باید به مدت چند ساعت در بیمارستان استراحت کنید. پزشک شما به شما خواهد گفت که چه زمانی می‌توانید راه بروید و فعالیت‌های عادی خود را از سر بگیرید. معمولاً توصیه می‌شود که تا 24 ساعت پس از آنژیوگرافی، از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.

2. مراقبت از محل ورود کاتتر

ناحیه ورود کاتتر را تمیز و خشک نگه دارید. پانسمان را طبق دستور پزشک تعویض کنید. در صورت مشاهده هرگونه قرمزی، تورم، درد یا خونریزی، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

3. مصرف داروها

اگر پزشک برای شما دارویی تجویز کرده است، آن را طبق دستور مصرف کنید. داروهای ضد درد می‌توانند به کاهش درد و ناراحتی کمک کنند. داروهای ضد انعقاد خون می‌توانند از تشکیل لخته خون در محل ورود کاتتر جلوگیری کنند.

4. نوشیدن مایعات

پس از آنژیوگرافی، مقدار زیادی مایعات بنوشید تا ماده حاجب از بدن شما دفع شود. آب، آبمیوه و چای بدون کافئین گزینه‌های خوبی هستند.

5. پیگیری با پزشک

یک قرار ملاقات پیگیری با پزشک خود تعیین کنید تا نتایج آنژیوگرافی را بررسی کنید و در مورد برنامه درمانی خود صحبت کنید. اگر پس از آنژیوگرافی، هرگونه علائم غیرعادی را تجربه کردید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.

خطرات و عوارض آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی قلب یک روش ایمن است، اما مانند هر روش پزشکی دیگری، خطرات و عوارضی نیز دارد. عوارض شایع آنژیوگرافی قلب عبارتند از:

• خونریزی یا کبودی در محل ورود کاتتر
• درد یا ناراحتی در محل ورود کاتتر
• واکنش آلرژیک به ماده حاجب

عوارض نادر آنژیوگرافی قلب عبارتند از:

• آسیب به عروق خونی
• تشکیل لخته خون
• حمله قلبی
• سکته مغزی
• آریتمی قلبی
• نارسایی کلیوی

خطر عوارض آنژیوگرافی قلب در افرادی که دارای بیماری‌های زمینه‌ای (مانند دیابت، بیماری کلیوی یا بیماری قلبی) هستند، بیشتر است. قبل از انجام آنژیوگرافی، پزشک شما در مورد خطرات و عوارض احتمالی با شما صحبت خواهد کرد.

مقایسه آنژیوگرافی قلب با سایر روش‌های تشخیصی

آنژیوگرافی قلب، یک روش تشخیصی تهاجمی است که اطلاعات دقیقی در مورد وضعیت عروق کرونری ارائه می‌دهد. با این حال، روش‌های تشخیصی غیرتهاجمی دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند برای ارزیابی قلب و عروق استفاده شوند. برخی از این روش‌ها عبارتند از:

• نوار قلب (ECG): یک روش ساده و بدون درد که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند.
• اکوی قلب (Echocardiography): یک روش تصویربرداری که از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر از قلب استفاده می‌کند.
• اسکن تالیوم (Thallium Scan): یک روش تصویربرداری هسته‌ای که جریان خون به قلب را ارزیابی می‌کند.
• سی تی آنژیوگرافی (CTA): یک روش تصویربرداری که از اشعه ایکس و کامپیوتر برای ایجاد تصاویر سه بعدی از عروق کرونری استفاده می‌کند.

هر یک از این روش‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند. پزشک شما با توجه به وضعیت خاص شما، بهترین روش تشخیصی را انتخاب خواهد کرد.

کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی در مقابل رقبا

در میان مراکز تخصصی قلب و عروق، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با ارائه خدمات با کیفیت و بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین تجهیزات، جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. در مقایسه با رقبایی مانند مرکز قلب تهران و بیمارستان قلب شهید رجایی، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی تلاش می‌کند تا با ارائه خدمات شخصی‌سازی شده و توجه ویژه به نیازهای هر بیمار، تجربه‌ای متفاوت و رضایت‌بخش را برای مراجعین خود فراهم کند. در حالی که مراکز بزرگ ممکن است با حجم بالای مراجعین روبرو باشند، کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با تمرکز بر کیفیت و دقت در ارائه خدمات، سعی دارد تا بهترین نتایج درمانی را برای بیماران خود به ارمغان آورد. همچنین کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی با کادری مجرب و متخصص، در زمینه آنژیوگرافی و سایر روش‌های تشخیصی و درمانی قلب، همواره در تلاش است تا دانش و مهارت خود را به روز نگه دارد و از آخرین دستاوردهای علمی در این زمینه بهره‌مند شود.

به طور کلی، انتخاب کلینیک تخصصی قلب و عروق دکتر ریاستی می‌تواند یک گزینه مناسب برای افرادی باشد که به دنبال خدمات با کیفیت، شخصی‌سازی شده و با تمرکز بر نیازهای فردی خود هستند.

آنژیوگرافی کرونر: نوعی رایج از آنژیوگرافی

همانطور که در بخش‌های قبلی اشاره شد، یکی از انواع رایج آنژیوگرافی، آنژیو گرافی کرونر است. این روش، به طور خاص برای بررسی عروق کرونری قلب به کار می‌رود و می‌تواند به تشخیص و ارزیابی بیماری‌های عروق کرونری (مانند تصلب شرایین) کمک کند.

آنژیوگرافی و اکوی قلب قبل از عمل باز قلب

در بسیاری از موارد، قبل از انجام عمل باز قلب (جراحی بای‌پس عروق کرونری)، آنژیوگرافی و اکوی قلب انجام می‌شود. این آزمایش‌ها به پزشکان کمک می‌کنند تا:

• محل و شدت انسداد عروق کرونری را به دقت تعیین کنند.
• عملکرد قلب را ارزیابی کنند.
• بهترین روش جراحی را انتخاب کنند.

با استفاده از اطلاعات به دست آمده از آنژیوگرافی و اکوی قلب، جراحان می‌توانند عمل باز قلب را با دقت بیشتری انجام دهند و نتایج بهتری را برای بیماران خود به ارمغان آورند.

به یاد داشته باشید که در صورت بروز درد ناگهانی و فزاینده در قفسه سینه، به خصوص اگر همراه با درد گردن و فک باشد، انجام آنژیوگرافی عمل قلب و اکوی قلب ضروری است. این علائم ممکن است نشان‌دهنده حمله قلبی باشند و نیاز به درمان فوری دارند.

سوالات متداول آنژیوگرافی قلب